From: =20
Hysen=20
T=EBrpeza nj=EB legjend=EB p=EBr Kosov=EBn : Mustaf=EB =
Xhemaili NJ=CB=20
LEGJEND=CB P=CBR KOSOV=CBN (Dialog=20
me Hysen T=EBrpez=EBn) I - =20
Zot=EBri=20
T=EBrpeza q=EB n=EB fillim t=EB k=EBsaj bisede t=EB gjat=EB ju =
pyes=20
p=EBr Luft=EBn e Par=EB dhe t=EB Dyt=EB Bot=EBrore, p=EBr at=EB se =
si e=20
p=EBrjetuat=20
Ju nism=EBn e saj, ku gjendeshit dhe, mbi t=EB =
gjitha, - =20
Un=EB=20
isha v=EBrtet i ri, por fati e deshi q=EB t'i=20
kaloja dy luftat=20
bot=EBrore. Gjat=EB Luft=EBs s=EB Par=EB Bot=EBrore, edhe familja =
ime=20
ishte n=EB radh=EB t=EB atyre shum=EB familjeve q=EB u internuan =
dhe=20
u vran=EB n=EBp=EBr Serbi, Bullgari dhe Turqi. K=EBt=EB po e =
p=EBrmend=20
nga fakti q=EB ta tregoj se un=EB, q=EB n=EB moshe t=EB re, e =
kisha=20
t=EB qart=EB se =E7far=EB =EBsht=EB terrori =
serb. N=EB=20
vitin 1941 u shkat=EBrrua Mbret=EBria Jugosllave. Fatkeq=EBsisht=20
ajo situat=EB e krijuar, popullat=EBn shqiptare e zuri =
t=EB=20
pa shkolluar. Princi Pavle e pranoi paktin. Por, u b=EB mir=EB =
p=EBr=20
ne q=EB at=EB e prishi ushtria sllave, gjenerali Simishiq. Dhe, =
at=EBher=EB,=20
sa =E7el e mbyll syt=EB ushtria gjermane e mposhti ushtrin=EB=20
serbe dhe k=EBshtu Mbret=EBria Jugosllave kapituloi. Dhe,=20
ky qe nj=EB fat i madh p=EBr ne, ngase ka ekzistuar programi =
sipas=20
t=EB cilit =EBsht=EB dashur q=EB n=EB k=EBt=EB koh=EB t=EB vriten =
t=EB gjith=EB t=EB burgosurit dhe ushtar=EBt =
shqiptar=EB kudo=20
q=EB ishin n=EB hap=EBsirat e asaj=20
Jugosllavie. Mir=EBpo,=20
nj=EB e keqe q=EB i goditi shqiptar=EBt ne k=EBt=EB periudh=EB =
ishte=20
se nj=EB pjes=EB e rinis=EB shqiptare u lidhen me komunistat =
serb=EB,=20
porse duhet pranuar se edhe nacionalist=EBt n=EB at=EB koh=EB =
gabuan=20
ngase, si kund=EBrreaksion ndaj komunist=EBve u nd=EBrlidh=EBn=20
me drazhist=EBt, do t=EB thot=EB me nacionalist=EBt serb=EB. =
Sido=20
q=EB t=EB jet=EB, Ilaz Agushi, figura e t=EB cilit =
fatkeq=EBsisht deri=20
m=EB=20
sot ka mbetur e pandri=E7uar, erdhi n=EB Ferizaj, Gjilan, Prishtin=EB ku mbajti fjalime =
t=EB zjarrta dhe=20
k=EBrkoi nga atdhetar=EBt shqiptar=EB q=EB n=EB Kosov=EB =
t=EB formohej nj=EB=20
qeveri kalimtare dhe q=EB=20
njer=EBzit t=EB qesin n=EB kok=EB sa m=EB shum=EB plisa k=EBshtu =
q=EB bota t=EB kuptoj=EB se n=EB Kosov=EB =
jetojn=EB shqiptar=EBt=20
dhe se kjo =EBsht=EB tok=EB=20
shqiptare. - =20
Po=20
serb=EBt =E7far=EB b=EBnin n=EB k=EBt=EB koh=EB? - =20
Milan=20
Nediqi, minist=EBr i Ushtris=EB dhe i marin=EBs jugosllave,=20
n=EB Kralev=EB, bisedoi me gjerman=EBt dhe nga ta k=EBrkoi=20
mbrojtje nga shqiptar=EBt. N=EB fakt, serb=EBt, gjerman=EBve =
u=20
parashtruan k=EBrkesat e tyre q=EB t=EB ruhet nj=EB territor =
kompakt q=EB=20
do t=EB konsiderohej =
Serbi. Dhe=20
ky territor duhej t'i=20
p=EBrfshinte=20
territoret q=EB nga Zemuni e deri n=EB G=EBrlic=EB, ngase, =
m=EB=20
posht=EB, andej nga =
Ka=E7aniku=20
dhe Shkupi territoret kontrolloheshin=20
nga bullgar=EBt. Serb=EBt n=EB k=EBt=EB hap=EBsir=EB ia vun=EB =
pllak=EBn=20
edhe itinerarit t=EB t=EB ashtuquajtur=EBs hekurudh=EB =
serbe. P=EBr=20
ta siguruar territorin e caktuar, serb=EBt nis=EBn edhe ushtrin=EB e tyre p=EBr ta =
ripushtuar Kosov=EBn,=20
mir=EBpo i p=EBrndritshmi Ilaz=20
Agushi, i nxorri n=EB Prelluzh=EB grupet e vullnetar=EBve =
shqiptar=EB dhe e=20
ndal=EBn hovin e ushtris=EB serbe. Nga=20
ana tjet=EBr, Nediqi me bashk=EBpun=EBtor=EBt e tij mor=EBn nja =
shtat=EBmb=EBdhjet=EB=20
oficer=EB gjerman=EB q=EB atyre t'ua dor=EBzojn=EB qeverisjen=20
e Kosov=EBs. Kur vijn=EB n=EB Prishtine atyre u del para =
Ilazi.=20
Gjerman=EBt u habit=EBn kur i pan=EB t=EBr=EB ata shqiptar=EB me =
plisa.=20
Ceshte e v=EBrteta gjerman=EBt na donin neve shum=EB =
m=EB=20
shum=EB=20
sesa sllav=EBt dhe kryesori i k=EBtij grupi tha q=EB t=EB shkonim =
n=EB=20
Prizren tek komandanti i tyre dhe t=EB bisedonim p=EBr =
situat=EBn.=20
Ilazi shkon n=EB Prizren me pajton dhe atje takohet me=20
Qazim Bllac=EBn, i cili fatmir=EBsisht qe shkolluar n=EB =
Gjermani=20
dhe kjo ishte nj=EB p=EBrpar=EBsi n=EB nivelin e komunikimit =
me=20
komand=EBn gjermane. Komandanti=20
gjerman i thot=EB Ilazit: "Peja,=20
Gjakova, Rahoveci, Prizreni, Prishtina, Gjilani, =
Ferizaj=20
dhe Ka=E7aniku do t=EB mbeten me Shqip=EBri". Nd=EBrsa=20
Mitrovica, Vushtrria dhe Podujeva mbeten n=EBn administrimin=20
e Beogradit. Ali Draga, i biri i Ferat Drag=EBs u =
b=EB minist=EBr=20
n=EB Beograd. Xhafer Deva ishte nj=EB njeri i besuesh=EBm=20
i gjerman=EBve n=EB Mitrovic=EB. K=EBshtu q=EB kufiri ngeli =
n=EB=20
Prelluzh=EB dhe aty ia nd=EBrronin pllakat. Mbishkrimi, deri n=EB Prelluzh=EB ishte =
Jugosllavia, aty=20
e andej, deri n=EB G=EBrlic=EB mbishkrimi i trenit ishte:=20
ALBANIA. ATDHEUN E DONIM SI SYT=CB =
E=20
BALLIT - =
Po=20
shteti dhe pushteti si b=EBhej, si veprohej n=EB at=EB =
koh=EB? - =
Po=20
pra. Problemi m=EB i madh n=EB t=EB cilin has=EBm ishte se =
si=20
ta b=EBnim pushtetin, ta konstituonim shtetin, ngase mungente =
kuadri=20
i shkolluar n=EB =E7do l=EBmi. Fatkeq=EBsisht ata pak shqiptar=EB =
t=EB cil=EBt kishin=20
mbaruar shkoll=EB n=EB Beograd, t=EB thuash t=EB gjith=EB =
ishin=20
t=EB lidhur me komunist=EBt serb=EB dhe kjo na brengoste shum=EB =
dhe na shkaktonte=20
kok=EB=E7arje. Nd=EBrsa Shqip=EBria u vonua=20
derisa arriti n=EB Kosov=EB. Kaluan afro dy muaj derisa erdh=EBn =
ata dhe pyetjen=20
e par=EB q=EB ua parashtronim ne atyre ishte: "Po=20
si duket flamuri yn=EB or v=EBllez=EBr?". Ne,=20
shumica, nuk e dinim se =E7'pamje kishte ky simbol i shenjt=EB=20
i shqiptarit dhe derisa nuk erdh=EBn ata ne kishim qepur =
arna=20
kuq e zi n=EB kraharor. Kaq dinim e kaq b=EBnim, por nj=EB ishte e =
ditur:=20
Atdheun e donim sa syt=EB e ballit dhe ai ja po b=EBhej. Kur =
erdh=EBn ata t=EB=20
Shqip=EBris=EB, njer=EBz t=EB shkolluar, t=EB ditur dhe me =
p=EBrvoj=EB edhe n=EB=20
administrat=EB dhe e krijuam pushtetin=20
shqiptar n=EB Kosov=EB duke e krijuar nj=EB qeveri. Fadil=20
Hoxha, si=20
nj=EB shkollar, kinse q=EB ishte nga qeverija jon=EB=20
u em=EBrua m=EBsues n=EB Hogosht. Nd=EBrsa, Kurtesh =
Agushin,=20
nj=EB=20
ish-student i Beogradit, i cili n=EB vitin 1936 kishte=20
marr=EB pjes=EB n=EB demostratat e student=EBve dhe t=EB =
komunist=EBve=20
t=EB Beogradit p=EBr t=EB k=EBrkuar arm=EB q=EB t=EB shkonte e t=EB luftonte n=EB Spanj=EB, =
qeveria jon=EB e=20
em=EBroi kryetar komune n=EB=20
Kamenic=EB. N=EB fillim, n=EB katundin ton=EB kryetar komune qe =
em=EBruar Musli Pira - =
nj=EB burr=EB i=20
mir=EB, trim dhe i zoti. Mir=EBpo,=20
situata e at=EBhershme n=EB Kosov=EB ishte e atill=EB saq=EB =
pushteti v=EBshtir=EB ushtronte =
ndikim n=EB=20
popull. P=EBr k=EBt=EB arsye n=EB an=EBn ton=EB, t=EB =
Anamorav=EBs, u krijua nj=EB=20
Komision p=EBr pajtimin e =
gjaqeve dhe=20
t=EB ngat=EBrresave nd=EBrmjet shqiptar=EBve. N=EB =
Komun=EBn e Pozhoranit,=20
sekretar ishte axha i t=EB ndjerit Halil Alidemaj, Bejt=EB Alidemaj. =
Por gabimi qe =
bere Ne=20
administrat=EBn e =
komun=EBs s=EB=20
Pozhoranit punonte nj=EB serb,Todori, i cili at=EB pun=EB =
e kishte=20
kryer afro nj=EBzet vjet. Nejse.=20
Pun=EBt po shkonin l=EBmsh. Vrasjet dhe vjedhjet nuk kishin t=EB ndaluar. Ishte =
anarki e plot=EB.=20
K=EBshtu dikujt i shkoi mendja=20
q=EB mua, t=EB birin e Sahitit, t=EB njohur si guximtar dhe njeri =
t=EB drejt=EB, t=EB=20
m=EB propozojn=EB dhe em=EBrojn=EB p=EBr kryetar komune. Propozimi i paris=EB ka =
shkuar n=EB=20
Tiran=EB dhe s=EB andejmi u kthye=20
p=EBrgjigjja pozitive. Mua m=EB thirr=EBn me ftes=EB n=EB Gjilan. =
Shkova n=EB=20
Prefektur=EB. Kur hyra brenda, nuk e dija as p=EBr =
=E7far=EB m=EB kishin=20
ftuar. U fala me njer=EBzit e atysh=EBm. "A=20
je ti Hysen Sahit T=EBrpeza", m=EB=20
pyeti nj=EBri. "Po",=20
iu p=EBrgjigja. "Ka=20
ardhur nj=EB shkres=EB nga Tirana me t=EB cil=EBn t=EB kan=EB =
em=EBruar=20
kryetar n=EB Komun=EBn e Pozhoranit". Mua=20
m'u duk se p=EBlciti nj=EB bomb=EB. "Ju=20
e keni gabim, zot=EBri - i=20
thash=EB n=EBnprefektit, - ngase un=EB nuk e di si hapet dera e =
shkoll=EBs=20
". "Un=EB=20
nuk di a di a nuk di ti, por ky dekret ka ardhur nga=20
Tirana dhe do zbatuar". "Nuk=20
e marr un=EB. Nuk e meritoj", ia=20
ktheva. Pastaj=20
nuk doja ta merrja as edhe p=EBr hatrin e bac=EBs Musli=20
(Pira), si e quaja un=EB kryetarin tim dhe t=EB ndersh=EBm t=EB =
Komun=EBs=20
s=EB Pozhoranit. Mir=EBpo,=20
=E7=EBshtja ishte e kryer. - =20
Si=20
Ju prit=EBn n=EB Pozhoran dhe si e filluat =
pun=EBn? - =20
Kur=20
arrin lajmi n=EB Pozhoran shum=EB njer=EBzve aty nuk iu=20
b=EB qejfi q=EB nj=EB i "huaj" po b=EBhej kryetar n=EB =
komun=EBn e tyre.=20
Dhe kur pas dy-tre dit=EBsh shkova n=EB Pozhoran, e hetova =
atmosfer=EBn=20
ngase gjysma e pozhoranasve m=EB flisnin e gjysma jo.=20
Un=EB fillimisht hyra n=EB nj=EB kafene t=EB atyshme. Pas pak =
erdhi nj=EB=20
polic dhe m=EB tha se po m=EB th=EBrriste baca Musli. Kur shkova =
e=20
hyra n=EB zyr=EB, njerzit i kishin zgurdulluar syt=EB q=EB t=EB =
shohin "O,=20
mir=EB se t=EB ka pru Zoti, o Hysen T=EBrpeza! ". Njer=EBzit=20
nuk e kishin t=EB qart=EB q=EBndrimin e bac=EBs Mus=EB. =
Madje,=20
kishte pasur edhe t=EB atill=EB, si=E7 m=EB kishin th=EBn=EB, q=EB =
t=EB mos=20
ma l=EBshonte vendin fare. "Shiheni,=20
ore burra", u=20
drejtua nga bashk=EBfshatar=EBt e vet=20
Musli Pira, "po hiqet v=EBllai i madh e n=EB vend t=EB tij po=20
vjen=20
v=EBllai i vog=EBl. =CBsht=EB e r=EBnd=EBsishme Shqip=EBria", =
pastaj=20
m=EB=20
mori n=EB gryk. Nj=EB=20
Selim Halabaku m=EB thirri asaj nate p=EBr dark=EB tek =
ai. Bejt=EB Alidem=EBs, i =
thash=EB: nes=EBr do ta=20
pushoj=EB nga puna at=EB fare=20
Todorin. "Si=20
ta merr mendja ty, Hysen", m=EB=20
tha Bejta, "se as un=EB=20
nuk do ta lija, por at=EB e ka em=EBruar ministria =
". "Kjo=20
mua nuk m=EB intereson fare ", i=20
thash=EB. T=EB=20
nes=EBrmen, sa dola n=EB pun=EB, e porosita nj=EB polic q=EB t=EB =
shkonte=20
e ta th=EBrriste Sinan Hasanin. Pozhoranli. Ky kishte =
b=EBr=EB=20
do dit=EB shkoll=EB ne Shkup. Erdhi Sinani. At=EBher=EB e thirra =
edhe=20
Todorin dhe i thash=EB: "Todor,=20
nga sot detyr=EBn t=EBnde duhet t'ia=20
dor=EBzosh Sinanit". "Zot=EBri=20
kryetar, ma jep arsyetimin p=EBrse?". "Todor,=20
mos e zgjat shum=EB. Arsyetimi p=EBr ty =EBsht=EB se =
q=EB=20
dit=EBn kur =EBsht=EB shkat=EBrruar Jugosllavia, ti k=EBtu vend =
nuk=20
ke.=20
Ti ke ardhur me dhun=EB dhe je vendosur n=EB tokat e =
shqiptar=EBve.=20
Kjo tash =EBsht=EB Shqip=EBri". Ai=20
nuk b=EBri fjal=EB dhe ia dor=EBzoi Sinanit detyr=EBn. Dhe =
k=EBshtu=20
nisi puna. Aty af=EBr ishte b=EBr=EB kazerma italiane me afro =
dy=20
mij=EB ushtar=EB. Italian=EBt sa u instaluan ja mor=EBn polic=EBve =
tan=EB arm=EBt. Un=EB drejt e u =
nisa p=EBr n=EB=20
Tiran=EB. Me vete e mora nj=EB=20
plak mbi shtat=EBdhjet=EBvje=E7ar, Shefki Kishnapol=EBn. =
N=EB Tiran=EB Minist=EBr p=EBr =
Kosov=EBn ishte Ilaz=20
Agushi. Ai m=EB njihte edhe=20
personalisht. Kur arrit=EBm n=EB Tiran=EB bujt=EBm at=EB nat=EB. =
Kur u =E7uam t=EB nes=EBrmen hym=EB =
n=EB rrojtore -=20
italian=EBt; shkuam n=EB kafene -=20
italian=EBt; =E7dokund - italianet... Un=EB u ktheva dhe i =
thash=EB =
Shefkiut: "O=20
Shefki po k=EBtu qenka b=EBr=EB Itali, bre!". "Flasin,=20
flasin edhe shqip k=EBtu ", ma=20
tha disi si me ironi Shefkiu,=20
i cili nj=EB koh=EB kishte jetuar n=EB Shqip=EBri. Un=EB=20
pas k=EBsaj disi u ftoha krejt. Do t=EB thot=EB n=EB Tiran=EB nuk =
b=EBra asgj=EB. Kur u=20
ktheva prej Tiran=EBs n=EB Gjilan e kishin pas=20
nd=EBrruar n=EBnprefektin. Tashti aty n=EBnprefekt e kishin =
em=EBruar nj=EB burr=EB=20
nga Drenica. Rifat Berisha i thoshin. Mir=EBpo, askush nuk e dinte se =
Rifati kishte=20
qen=EB me komunist=EBt. As un=EB=20
nuk e dija se po ia b=EBja qejfin kur i flisja me dhimbje p=EBr at=EB se Italia =
e kishte marr=EB=20
Shqip=EBrin=EB n=EBn pushtimin e saj dhe se di=E7 e till=EB ishte =
e padurueshme p=EBr=20
popullin ton=EB. TAKIMI I PAR=CB ME FADIL HOXH=CBN DHE LUFTA =
N=CB LIVO=C7=20
- =20
Ju=20
jeni takuar desa her=EB me Fadil Hoxh=EBn gjat=EB asaj =
kohe.=20
Kur e keni pasur takimin e par=EB? A mund t=EB na e =
p=E4rshkruani=20
at=EB takim dhe =E7far=EB k=EBrkonte ai nga Ju? - =20
Kaluan=20
nj=EB apo dy muaj dhe ishte e habitshme se mua nuk=20
m'u desh=EBn m=EB shum=EB q=EB t=EB m=EBsoja shkrim dhe lexim. =
Dhe,=20
nj=EB nat=EB, tek un=EB erdhi nj=EB djal=EB i ri dhe ma dor=EBzoi =
nj=EB Dhe,=20
sa u fal=EBm, Fadili ia nisi t=EB m=EB flas=EB p=EBr l=EBvizjen e =
tyre=20
dhe t'jua them t=EB drejt=EBn, si qesh neveritur un=EB nga ajo =
q=EB=20
pash=EB n=EB Shqip=EBri e sikur t=EB mos m=EB thoshte ky se k=EBta =
kishin=20
filluar t=EB bashk=EBpunonin edhe me serb=EB, ndoshta edhe =
t=EB=20
ma mbushte mendjen. Ata ndejt=EBn dy net aty dhe nuk =
ia=20
dol=EBn=20
t=EB ma mbushnin mendjen se vazhdimi i luft=EBs bashk=EB me ta =
ishte i drejt=EB.=20
Dhe, kur e pan=EB se nuk m=EB p=EBrvet=EBsuan m=EB than=EB q=EB =
t'u=20
jepja bes=EB se nuk do t'i=20
ndiqja. "Mos=20
keni gajle ", u=20
thash=EB. "Un=EB at=EB dit=EB q=EB ka nisur lufta=20
dhe q=EB e kam marr=EB pushk=EBn n=EB dor=EB jam betuar se dora =
ime=20
nuk p=EBrgjaket me gjak t=EB shqiptarit, por- vazhdova,=20
ta dini se po qe se =
fitojn=EB k=EBta -=20
p=EBr serb=EB e =
kisha fjal=EBn=20
- po ju premtoj se=20
ata do t ju ndjekin dhe s 'do t ju l=EBn=EB kund =
vend". Un=EB=20
ua dhash=EB bes=EBn atyre se as nuk do t'i=20
njdek=EB e as nuk=20
do t'i=20
denoncoja gjetk=EB. Dhe, v=EBrtet, besa-bes=EB e k=EBshtu =
ndodhi.=20
Madje, n=EB nj=EB broshur=EB timen t=EB botuar edhe i kam =
shkruar:=20
"Mos u lavd=EBro o Fadil Hoxha se ti e di si ka qen=EB =
puna=20
dhe kush ishte i bes=EBs e kush jo". Dhe,=20
si=E7 dihet ndodhi Lufta e Livo=E7it. Aty u rrethua Fadili me shok=EBt e tij, shkie e =
shqiptar=EB.=20
T=EB them t=EB drejt=EBn krah t=EB kishte nuk mund t=EB =
shp=EBtonte, ngase u rrethua=20
me karabinier=EB, =
polic=EB dhe=20
vullnetar=EB k=EBshtu q=EB nuk kishte kurrfar=EB gjase ta =E7ante =
rrethimin.=20
Ramizi shkoi n=EB Livo=E7 para meje dhe ma d=EBrgoi nj=EB let=EBr =
dhe m=EB tregoi=20
si ishte puna. Un=EB =
e ktheva=20
lajm=EBtarin tim dhe u thash=EB burrave atje q=EB t=EB =
mos vrajn=EB shqiptar=EB. Kur =
shkova n=EB Livo=E7,=20
Fadili her=EB donte t=EB=20
dor=EBzohej, her=EB t=EB bashk=EBpunonte me italian=EB. Kur ra =
terri krisi pushka. Aty u vra nj=EB prej =
tyre dhe u=20
vra nj=EB djal=EB i Vesel=20
Sllakovcit, ende =
i=20
paburr=EBruar, i cili kishte nj=EB k=EBnat=EB (en=EBprej dheu) nj=EB duar duke u bartur uj=EB =
vullnetar=EBve.=20
Pastaj kat=EBr =
njer=EBz t=EB tij=20
ran=EB n=EB prit=EB dhe u =E7armatos=EBn nga njer=EBzit =
e mi t=EB cil=EBt kan=EB mundur, =
por megjithat=EB=20
nuk i kan=EB vrar=EB. Ata u thon=EB njer=EBzve t=EB mi se =
un=EB i p=EBrkrah ata=20
etj. "NUK=20
=C7LIROHEN VISET SHQIPTARE ME=20
SERB=CB" - Pas p=EBrfundimit t=EB k=EBsaj =
lufte, p=EBrleshjeje=20
n=EB Livo=E7, ju - Lufta=20
e Livo=E7it p=EBrfundoi ashtu si=E7 dihet. Pas =
disa Interesi=20
i kombit mbi t=EB gjitha. Un=EB nuk mund t'i=20
besoja pun=EB=20
askujt. Ndejt=EBm bashk=EB un=EB dhe Hasani dhe dikur u thash=EB =
njer=EBzve n=EB=20
komun=EB: "Hasani=20
paska di=E7ka pun=EB n=EB T=EBrpez=EB dhe ndoshta nuk vij=20
sonte". Natyrisht,=20
ne shkuam, sipas marr=EBveshjes, n=EB Sllakovc t=EB=20
Ep=EBrm e takuam kryeplakun dhe ram=EB posht=EB. "Ku=20
=EBsht=EB Fadili", e=20
pyeta Hasanin. "Atje=20
n=EB maje t=EB malit", m'u=20
gjegj Hasani. "Shihe=20
Hasan, Fadili ka edhe serb=EB me vete". "Jo,=20
ore burr=EB", m=EB=20
tha Hasani. "T=EB=20
gjith=EB i kan=EB emrat shqip dhe shqip po flasin". "Lere=20
ti at=EB Hasan", ia=20
ktheva, "por shko e i thuaj Fadilit=20
q=EB t=EB vij=EB dhe me vete mos ta marr=EB k=EB tjet=EBr =
p=EBrve=E7 Kurtesh=20
Agushin ". Hasani=20
shkoi dhe u kthye me Fadilin, Kurteshin dhe nj=EB=20
djal=EB t=EB Gjakov=EBs, Hysen i thoshin. Ishte diku 16 apo 17 =
maji. Q=EB t=EB tre=20
kishin v=EBn=EB plisa t=EB rinj n=EB krye. Fadilin dhe Kurteshin i =
njihja, por at=EB=20
t=EB tretin jo. U mor=EBm ngryk me Fadilin.=20
Fadili m'u fal=EBnderua p=EBr at=EB se i kishin shp=EBtuar =
shok=EBt.=20
Pastaj m=EB tha: "Hysen,=20
rregulloj pun=EBt ti se do t=EB bjer=EB Italia dhe do t=EB =
=E7lirohen=20
viset shqiptare". "O=20
Fadil", ia=20
prita, "po nuk =E7lirohen viset shqiptare me=20
serb=EB. Mos,=20
or burr=EB ". "Shihe,=20
Hysen! Un=EB t=EB kam th=EBn=EB se aty ku do t'i=20
thuhet buk=EBs=20
buk=EB do t=EB jet=EB Shqiperi, nd=EBrsa aty ku i thon=EB buk=EBs =
=84hleb"=20
do t=EB jet=EB Serbi". =84=20
O nuk b=EBhet ajo o Fadil Hoxha ", ia ktheva. "Zoti=20
t=EB zbret=EB e t=EB m=EB thot=EB se =EBsht=EB e mundur ajo, un=EB =
nuk=20
besoj. Po, serbi nuk punon n=EB t=EB mir=EB t=EB =
shqiptarit". "Un=EB=20
e di se ti je patriot, por i ke shok=EB Ilaz Agushin =
dhe=20
Tahir=20
Kolgjinin", m=EB=20
tha Fadili. Tahiri ishte prefekt i Prishtin=EBs. "Un=EB=20
e kam p=EBr nder t 'i kem shok=EB edhe Ilazin e edhe Tahirin, =
nd=EBrsa ti i ke=20
miq Dushan=20
Mugosh=EBn dhe=20
Milladin=20
Popoviqin=20
e=20
t=EB tjer=EBt, dhe, me ta nuk b=EBhet =
Shqip=EBria". Llafe=20
e llafe, por nuk ram=EB n=EB ujdi asesi. "Shiko",=20
i=20
thash=EB n=EB fund - "Nuk ke nevoj=EB t=EB m=EB =
fal=EBnderosh=20
se t=EB kam mbrojtur. Por, ta dish se, n=EBse vjen =
dita=20
dhe e fitojn=EB k=EBta luft=EBn, ose do t=EB duhet t=EB punosh si=20
thon=EB=20
ata ose do t=EB t=EB shkoj kryet...Por, edhe n=EBse punon p=EBr=20
ta=20
n=EB fund ata do t=EB t=EB shtrydhin dhe do t=EB t=EB hudhin si =
limonin=20
". Gjall=EB=20
=EBsht=EB Fadili. Le t=EB thot=EB se nuk i kam th=EBn=EB =
k=EBshtu. M=CB=20
BURGOS=CBN ITALIAN=CBT PAS DENONCIMIT T=CB FADIL =
HOXH=CBS -=20
Diku pas pak koh=EBsh juve ju arrestuan italian=EBt. =
Cilat=20
ishin=20
shkaqet q=EB ju arrestuan? -=20
Po, kur kthehet tek shok=EBt e tij Fadili vendosi q=EB t=EB =
m=EB=20
luftoj=EB mua. K=EBshtu q=EB ai i angazhoi njer=EBzit e tij q=EB =
t=EB shkojn=EB=20
e t=EB gjejn=EB m=EBnyr=EBn t'i=20
tregojn=EB Beqir Malokut, i cili=20
ishte me grad=EB koloneli n=EB kuestur=EBn italiane n=EB Prizren, =
se un=EB, pra=20
Hysen T=EBrpeza i kisha ndihmuar dhe mbajtur komunist=EBt sa koh=EB. Dhe, fill =
pas k=EBsaj=20
ishte dh=EBn=EB urdh=EBri q=EB t=EB arrestohesha. Erdh=EBn =
italian=EBt t=EB m=EB=20
arrestonin, por nj=EBher=EB =
un=EB u=20
shp=EBtova atyre. Mir=EBpo, n=EB at=EB koh=EB po mbahej nj=EB =
mbledhje, ngase ishte=20
nj=EB ngat=EBrres=EB nd=EBrmjet ramjanasve dhe pozharanasve, t=EB cil=EBt =
ishin gjuajtur=20
me arm=EB nd=EBrmjet veti.=20
Katundar=EBt e gjor=EB duke u frik=EBsuar se un=EB po ikja =
t'i bashkangjitesha Fadilit, m'u =
l=EBshuan pas=20
dhe un=EB u dor=EBzova. M=EB =E7uan n=EB=20
Prizren dhe atje e gjeta edhe kryeplakun e Sllakovcit, t=EB =
cilin po=20
ashtu e kishte denoncuar Fadili. Faji im dhe i kryeplakut karshi tij =
ishte se e=20
kishim mbajtur me buk=EB. Un=EB afro tri vjet. N=EB burg m=EB =
mbajt=EBn dymb=EBdhjet=EB=20
a tremb=EBdhjet=EB dit=EB. KUSH=20
I VRISTE SERB=CBT DHE=20
KROAT=CBT=20
N=CB PREFEKTUR=CBN E=20
GJILANIT=20
? - Cilat jan=EB kujtimet Tuaja =
p=EBr Riza=20
Drinin, prefektin e Gjilanit? Flitej p=EBr t=EB si p=EBr nj=EB =
atdhetar t=EB=20
kulluar. - N=EB=20
vitin 1942 n=EB Kosov=EB pati ardhur nj=EB Riza Drini. Nj=EB patriot dhe burr=EB i =
ndersh=EBm. Ai n=EB=20
muajin korrik t=EB 1942 na ftoi tremb=EBdhjet=EB kryetar=EB =
t=EB komunave t=EB=20
prefektur=EBs s=EB Gjilanit. Rifat=20
Berisha ishte n=EBnprefekt. Rifati ishte komunist i flakt=EB. Me ne aty ishin edhe =
pleqt=EB q=EB=20
pajtonin gjaqe. U b=EBm=EB 31 apo=20
32 burra. Ai e mbajti nj=EB fjalim t=EB denj=EB =
para=20
nesh. "Un=EB,=20
burra jam i s=EBmur=EB", tha=20
ai. "Kam verem (TBC) dhe=20
do t=EB shkoj n=EB Evrop=EB p=EBr t 'u sh=EBruar. Por, para se =
t=EB=20
shkoj=20
po ju lus q=EB t=EB shkoni mir=EB nd=EBrmjet veti. Populli =
shqiptar=20
=EBsht=EB=20
i rrethuar me armiq, armiq q=EB nuk ia duan t=EB mir=EBn as =
rac=EBs=20
e as shtetit ton=EB. Ju e dini se na kan=EB akuzuar dhe =
ngjitur=20
lloj-lloj fjal=EBsh. Madje na kan=EB quajtur njer=EBz me bishta... =
". Pastaj=20
u kthye nga un=EB dhe m=EB tha: "Po ti, ore kryetar i =
Pozhoranit, t=EB gjith=EB=20
k=EBtu jan=EB me k=EBpuc=EB e me kravat=EB, nd=EBrsa ti as =
nj=EBr=EBn as=20
tjetr=EBn". "Mos=20
ma shih p=EBr t=EB madhe, zot=EBri prefekt, por un=EB =
p=EBrderisa=20
t=EB mos e b=EBjm=EB nj=EB Shqip=EBri Etnike, as nuk do t=EB v=EB =
kravat=EB=20
e as k=EBpuc=EB nuk do t=EB mbath"! Dh,=20
kjo i p=EBlqeu. Qeshi. Kur u p=EBrsh=EBndet me t=EB tjer=EBt =
m=EB=20
tha mua: =84Ti=20
prit! Dua t=EB takohemi edhe nj=EB her=EB! ". Ai=20
bisedoi nj=EB koh=EB me Rifat Berish=EBn dhe pas pak Rifati=20
doli nga zyra. M=EB pastaj n=EB zyr=EB e thirri nj=EB Abdullah =
Rama, i cili=20
ka qen=EB gjyqtar. Edhe at=EB e mbajti nj=EB koh=EB n=EB =
zyr=EB=20
dhe doli. M=EB pastaj e thirri brenda edhe Haqif Tetov=EBn, =
nj=EB=20
shqiptar t=EB mir=EB, bisedoi pak me t=EB, e, edhe ky doli. Pastaj =
m=EB=20
thirri edhe mua brenda. "Shihe,=20
Hysen, nuk e kam zyrtarisht me ty, por miq=EBsisht.=20
Mbylle der=EBn!, m=EB=20
tha dhe m=EB luti q=EB t=EB ulem. "Shihe,=20
un=EB e kam nj=EB bised=EB me ty. Mendo mir=EB, po doli di=E7 nga kjo bised=EB mua =
mund t=EB m=EB=20
shkoj=EB koka. Ti ishe m=EB i riu nd=EBr t=EB gjith=EB t=EB =
tjer=EBt, por un=EB ty=20
t=EB besoj". Pastaj=20
nga sirtari e nxori nj=EB=20
let=EBr. "Kush e vrau n=EB komun=EBn t=EBnde =
Stamenko=20
Radosavleviqin?",=20
m=EB=20
pyeti. "T=EB=20
t=EB them t=EB drejt=EBn, zot=EBri prefekt un=EB nuk i kam =
th=EBn=EB kujt q=EB ta vras=EB.=20
Me sa di un=EB at=EB e kan=EB vrar=EB serb=EBt q=EB=20
jan=EB arratisur, sepse ky i n=EBp=EBrk=EBmb=EBte familjet e =
tyre". "Po=20
n=EB Kllokot, kush e vrau nj=EB serb?" "Nuk=20
e di. Aty =EBsht=EB kufiri me bullgar. Por mos harroni =
zot=EBri=20
prefekt se n=EB koh=EBn e Luft=EBs Ballkanike shkijet e =
atysh=EBm=20
i kan=EB prer=EB me s=EBpat=EB 62 shqiptar=EB. Udh=EBheq=EBs i =
k=EBtyre=20
serb=EBve ishte Cvetku=20
i Jovanit nga=20
Kllokoti. Dhe, mos harroni=20
zot=EBri, shqiptari nuk l=EB gjak t 'i shkoj=EB fal=EB. Kur ka =
dal=EB=20
ky andej, ndonj=EB prej hasm=EBve, do ta ket=EB vrar=EB p=EBr t=EB =
nxjerr=EB=20
gjak ". - =20
Po=20
kush e vrau k=EBte far=EB Radosavleviqin, =
v=EBrtet=EB? - =20
E=20
vrau nj=EB far=EB Sadiku i Shabanit nga =
Pozhorani. "Po=20
n=EB Gjilan, kush e vrau Jerkoviqin=20
me=20
gjith=EB grua?",=20
m=EB=20
pyeti prefekti. Jerkoviqi=20
ka qen=EB nj=EB farmacist, m=EB duket kroat. K=EBta nuk=20
i kan=EB vrar=EB politikisht, por p=EBr t'i=20
pla=E7kitur. "Nuk=20
e di kush i ka vrar=EB. Por k=EBta mund t'i=20
ken=EB vrar=EB vet=EB=20
serb=EBt edhe nga fakti se k=EBta ishin n=EB opozit=EB me =
qeverin=EB jugosllave". "Po=20
p=EBrse m=EB thoni zot=EBri prefekt se p=EBr k=EBt=EB q=EB po e =
bisedojm=EB=20
mund t'ju shkoj=EB koka? ", e=20
pyeta. "D=EBgjo",=20
m=EB=20
tha Riza Drini. "Boshti i ra Rusis=EB. Gjermania=20
e humbi luft=EBn", dhe=20
ia nisi t=EB qaj=EB. "Shihe,=20
kam dron=EB se pun=EBt do t=EB marrin mbrap=EBsht =
dhe=20
s=EB shpejti n=EBp=EBr k=EBt=EB tok=EB t=EB shenjt=EB shqiptare do =
t=EB rrjedh=20
gjaku=20
rr=EBke i shqiptar=EBve sa q=EB toka nuk do ta pij=EB. Un=EB =
nuk po=20
e di se ku do t=EB mbetet Kosova dhe fati i kosovar=EBve...", =
tha=20
ai dhe qante e d=EBneste shkodrani para meje. "O=20
Hysen T=EBrpeza, ja ku ta them: Kosova mbaroi. Ti si =
djal=EB=20
i ri q=EB je, ia jep bes=EBn kombit shqiptar se do t=EB luftosh=20
deri=20
n=EB fund. Dikush duhet t=EB luftoj=EB!" M=EB=20
kalli flak=EB prefekti! "Edhe=20
un=EB ta jap bes=EBn, zot=EBri prefekt se me dit=EB q=EB do t=EB =
b=EBhen rrafsh Kosova=20
dhe Shqip=EBria, se pa luftuar kund=EBr armikut=20
nuk do ta l=EB".
cila=20
ishte situata e at=EBhershme n=EB Kosov=EB?
se =E7far=EB po=20
b=EBhej.
bosull.=20
At=EB let=EBr ma kishte d=EBrguar n=EBnprefekti, i cili m=EB =
lajm=EBronte=20
se asaj nate do t=EB vinin dy njer=EBz tek un=EB dhe m=EB =
luste=20
q=EB t'i=20
prisja sa m=EB mir=EB. Mir=EBpo, kur shkova n=EB banes=EBn =
time=20
ata kishin mb=EBrrijtur aty para meje. S'ishin dy por tre: =
Fadil=20
Hoxha, Kurtesh Agushi dhe Xheladin Kurbaliu, v=EBllez=EBrit =
e t=EB cilit,=20
Dautin dhe Ymerin, i njihja mir=EB e Xheladinin=20
jo.
=E7far=EB b=EBt=EB dhe me kend u =
takuat?
dit=EBsh,=20
mua, p=EBrmes Hasan Remnikut, m=EB erdhi nj=EB =
let=EBr
nga=20
Fadil Hoxha, i cili m=EB shkruante: "I dashuri patriot, sot=20
e
d=EBshiron=20
interesi i kombit q=EB t=EB takohemi!".
Sadiku=20
ka vdekur n=EB vitin 1950 n=EB Itali. Sadiku=20
ka qen=EB patriot
i=20
kulluar, trim mbi trima.